به طور کلی حدود 90 درصد آبهای مورد استفاده به طور روزانه قابل تصفیه هستند، بهترین عملکرد برای پیشگیری از کمبود آب و تامین آبهای صنایع، کارخانه جات و مراکز مختلف تصفیه پساب است.
تصفیه پساب چیست؟
به طور مختصر پساب به دو دسته آب خاکستری و آب سیاه تقسیم بندی میشود. آب خاکستری شامل پساب حاصل از شست و شوی لباس، ظرف، حمام، روشویی و … میشود. این نوع پساب با تصفیه در خصوص تامین آب مورد نیاز فلاش تانکهای سرویس بهداشتی، آبیاری فضای سبز، کارواشها و این قبیل موارد کاربرد دارد.
بهتر است بدانید که آب خاکستری در مقایسه با آب سیاه از آلودگیهای بیولوژیکی کمتری برخوردار است.
این در حالی است که آب سیاه شامل آبهای دربردارنده آلودگیهای بیولوژیکی اعم از فاضلاب انسانی است و تحت عنوان فاضلاب نیز شناخته میشود.
بدین ترتیب پساب به موجب استفاده از آب توسط مراکز صنعتی، مسکونی، اداری و تجاری تولید میگردد.
اهداف اصلی تصفیه پساب
اساسی ترین هدف از طراحی دستگاههای مختلف تصفیه آب به فراهم آوردن آب سالم و فاقد هرگونه مواد شیمیایی، مواد تخریب کننده، آلاینده و میکروب اختصاص دارد. با این حال آب با یک مرتبه استفاده به طور مجدد حاوی زبالههای خوراکی، مواد شیمیایی، انواع شوینده و … میشود و شبکه فاضلاب وارد میگردد. همگام با رشد جمعیت به طور روزانه سطح نیاز به تصفیه پساب و بهره گیری مجدد از آب افزایش پیدا کرده است.
مراحل تصفیه پساب
تصفیه پساب سیاه در سه مرحله مقدماتی، بیولوژیکی و پیشرفته شکل میگیرد.
مرحله مقدماتی
اصلی ترین هدف تصفیه پساب در مرحله مقدماتی به حداقل رساندن شاخص اکسیژن خواهی بیولوژیکی (BOD) در مایع پساب قبل از ورود به مرحله بیولوژیکی است. ضرورت دارد میزان BOD پساب به مقدار استاندارد کاهش یابد. بدون شک اگر قبل از رسیدن BOD آب به میزان استاندارد، پساب به مراحل بعدی تصفیه راه یابد فجایع مختلفی را به بار خواهد آورد. به طور مثال ممکن است پساب حاوی مقادیری فسفات و نیترات باشد. این یک ماده مغذی برای گیاهان آبزی است که در پی آن سبب رشد انواع گیاهان دریایی و جلبکها در آب میشود.
بدین ترتیب کنترل میزان شاخص اکسیژن خواهی بیولوژیکی اهمیت چشمگیری دارد.
در مرحله مقدماتی، فاضلاب به تاسیسات تصفیه خانه انتقال پیدا میکند و با عبور از یک صافی فیزیکی فاقد هرگونه مواد جامد معلق اعم از برگ درختان، گیاهان، بطریهای پلاستیکی، جسد حیوانات و … میگردد.
زین پس فاضلاب به مخزن کلریفایر راه مییابد و به مدت چند ساعت به صورت راکد قرار میگیرد. هدف از این فرایند، ته نشین شدن شن و سنگریزههای موجود در آب است. در طی این روند، فاضلاب از طریق بخش بالایی کلریفایر به مرحله دوم راه مییابد و ذرات جامد ته نشین شده در کف کلریفایر به صورت جداگانه خارج میشود.
در برخی موارد فاضلاب حاوی لجنهای مازاد است. لذا ممکن است لجنها به بخش هاضم لجن انتقال یابند و به وسیله باکتریهای مخصوص دفع و تجزیه گردند.
شایان ذکر است که در مرحله اول تصفیه فاضلاب بالغ بر 50 الی 60 درصد از ذرات جامد معلق در پساب حذف میگردد و میزان BOD آن حدود 20 الی 30 درصد کاهش پیدا میکند.
مرحله بیولوژیکی
مرحله بیولوژیکی با هدف تجزیه مواد آلی و آلایندههای موجود در آب شکل میگیرد. در این مرحله به منظور فراهم آوردن مجیط سالم برای باکتریهای مخصوص عمل هوادهی انجام میشود. در طی این روند میزان اکسیژن محلول در پساب افزایش چشمگیری مییابد. با کتریها با تغذیه مواد آلی پساب، آن ها را به انرژی و دی اکسید کربن لازم برای رشد خود مبدل میسازند.
اپراتور موظف است در مرحله بیولوژیکی میان مواد آلی، باکتری و اکسیژن محلول پساب تعادل ایجاد نماید. در واقع اگر میزان مواد آلی بیش از حد استاندارد باشد و میزان باکتریها کاهش چشمگیر داشته باشد، پساب حاصل به موجب برخورداری از مواد آلی بالا فاقد کیفیت مناسب خواهد بود. در مقابل کمبود مواد آلی و وجود باکتری در مقادیر بالا سبب عدم تامین تفذیه مناسب برای باکتری خواهد شد که در پی آن کیفیت پساب تصفیه شده از منظر کیفیت کاهش پیدا میکند.
تا زمانی که اکسیژن لازم برای فعالیت باکتریها وجود داشته باشد، روند تجزیه شکل میگیرد و به محض تمام شدن اکسیژن مصرفی، فعالیت باکتریها نیز خاتمه پیدا میکند. در طی این روند باکتریها به کف کلریفایر ته نشین خواهند شد.
مرحله پیشرفته
تحت تاثیر نوع تصفیه خانه ممکن است پساب حاصل از مرحله بیولوژیکی به واحدهای ضد عفونی و فیلتراسیون راه یابد. در واقع تصفیه خانهها تحت تاثیر میزان آلودگی پساب ورودی، کیفیت و نوع به ظرفیتهای مختلف مجهز هستند.
در مرحله سوم بالغ بر 99 درصد از ناخالصیهای موجود در پساب برطرف شده است و از منظر کیفیت در رده آب شرب استاندارد قرار دارد. در این مرحله فرایندهای انعقاد و لخته سازی، تنظیم PH و تبادل یون شکل میگیرد.
اما به موجب هزینه بر بودن و پیچیدگی مرحله بیولوژیکی ممکن است این مرحله چندان برای حذف آلایندهها مورد استفاده واقع نگردد. علاوه بر این خرید و نگهداری مواد شیمیایی لازم برای مرحله پیشرفته بسیار هزینه بر هستند.
جهت دریافت اطالاعات درمورد انواع تصفیه فاضلاب و تصفیه پساب با مشاوران ما در بیسوکو تماس باشید.
